Cùng một lô hàng, chọn sai mẫu C/O là mất ưu đãi. Việt Nam hiện có hơn 15 FTA đang thực thi, mỗi hiệp định một mẫu C/O riêng — Form D, Form E, Form AK, Form RCEP… — và mỗi loại có một cơ chế chứng nhận khác nhau (cơ quan cấp hay tự chứng nhận). Nhiều nước lại nằm trong nhiều FTA cùng lúc, nên câu hỏi "dùng form nào cho lô hàng này?" không phải lúc nào cũng có một đáp án.
Bài này là bảng tra cứu nhanh: nước xuất xứ nào → mẫu C/O nào → cơ chế gì → văn bản quy tắc xuất xứ nào (và văn bản đó còn hiệu lực tại tháng 7/2026 hay không).
Đây là trang tra cứu tổng hợp trong bộ hướng dẫn Chứng nhận xuất xứ (C/O) hàng nhập khẩu hưởng ưu đãi thuế của Avenir Logistics.
1. Bảng tra cứu mẫu C/O theo FTA (cập nhật 2026)
Hiệp định (FTA) | Mẫu C/O | Thị trường/thành viên | Cơ chế chứng nhận |
|---|---|---|---|
ATIGA | Form D | 10 nước ASEAN | Cơ quan cấp / e-Form D qua ASW; có tự chứng nhận (AWSC) |
ACFTA | Form E | ASEAN + Trung Quốc | Cơ quan cấp (không tự chứng nhận) |
AKFTA | Form AK | ASEAN + Hàn Quốc | Cơ quan cấp |
VKFTA | Form VK | Việt Nam – Hàn Quốc | Cơ quan cấp |
AJCEP | Form AJ | ASEAN + Nhật Bản | Cơ quan cấp |
VJEPA | Form VJ | Việt Nam – Nhật Bản | Cơ quan cấp |
AANZFTA | Form AANZ | ASEAN + Úc + New Zealand | Cơ quan cấp; có tự chứng nhận |
AIFTA | Form AI | ASEAN + Ấn Độ | Cơ quan cấp |
AHKFTA | Form AHK | ASEAN + Hồng Kông (TQ) | Cơ quan cấp |
RCEP | Form RCEP | ASEAN + TQ, Hàn, Nhật, Úc, NZ | Cơ quan cấp hoặc tự chứng nhận (nhà XK đủ điều kiện) |
VCFTA | Form VC | Việt Nam – Chile | Cơ quan cấp |
VN–EAEU | Form EAV | VN – Liên minh Kinh tế Á–Âu (Nga, Belarus…) | Cơ quan cấp |
CPTPP | C/O mẫu CPTPP | 11 nước (Nhật, Canada, Úc, Mexico, Singapore…) | Cơ quan cấp (VN xuất); tự chứng nhận cho nhà NK VN (từ 14/1/2024) |
EVFTA | Tự chứng nhận REX (hoặc EUR.1) | 27 nước EU | Tự chứng nhận REX; EU không cấp EUR.1 cho hàng sang VN |
UKVFTA | Tự chứng nhận (EORI) | Vương quốc Anh | Tự chứng nhận |
VIFTA | Form VIFTA | Việt Nam – Israel | Cơ quan cấp; tự chứng nhận; khai của nhà XK cho lô < 1.000 USD |
VN–UAE CEPA | C/O mẫu UAE-VN | Việt Nam – UAE | Cơ quan cấp; tự chứng nhận |
VN–Cuba | Form VN-CU | Việt Nam – Cuba | Cơ quan cấp |
(Chèn ảnh: ảnh ghép một số mẫu C/O tiêu biểu — Form D, Form E, chứng từ tự chứng nhận REX.)
2. Chọn mẫu C/O nào? Logic theo nước xuất xứ
Nguyên tắc: chọn theo nước xuất xứ của hàng và FTA cho mức thuế thấp nhất mà hàng đáp ứng được quy tắc xuất xứ. Vì nhiều FTA cùng phủ một nước, bạn thường có nhiều lựa chọn:
Hàng Trung Quốc: Form E (ACFTA) hoặc Form RCEP — so mức ưu đãi và quy tắc xuất xứ để chọn form có lợi hơn.
Hàng Nhật Bản: có tới bốn cửa — Form AJ (AJCEP), Form VJ (VJEPA), C/O CPTPP, hoặc Form RCEP — mỗi form một bộ quy tắc xuất xứ và lộ trình thuế riêng.
Hàng Hàn Quốc: Form AK (AKFTA), Form VK (VKFTA), hoặc Form RCEP.
Hàng ASEAN: Form D (ATIGA) thường là lựa chọn quen thuộc, nhưng RCEP có thể có lợi trong một số trường hợp cộng gộp khu vực.
Chọn sai form không chỉ mất ưu đãi mà còn có thể khiến hàng bị áp thuế MFN — chi tiết hệ quả ở bài Khai sai xuất xứ bị phạt bao nhiêu.
3. Ba nhóm cơ chế chứng nhận
Hiểu cơ chế giúp bạn biết cần "xin" C/O hay chỉ cần nhà xuất khẩu tự khai:
Cơ quan cấp C/O: đa số FTA thế hệ ASEAN+ (Form D, E, AK, VK, AJ, VJ, AI, AANZ, AHK, VC, EAV, VN-CU). Nhà xuất khẩu xin C/O tại cơ quan/tổ chức được ủy quyền. Lưu ý quan trọng: từ 5/5/2025, VCCI đã dừng cấp C/O, thẩm quyền chuyển về Bộ Công Thương (Cục Xuất nhập khẩu) — xem bài trụ.
Tự chứng nhận xuất xứ: EVFTA (REX) và UKVFTA (EORI); CPTPP cho nhà nhập khẩu Việt Nam tự chứng nhận từ 14/1/2024. Không cơ quan nào "cấp" — nhà xuất khẩu tự khai trên hóa đơn/chứng từ thương mại.
Cơ chế lai (cả hai): RCEP, VIFTA và CEPA vừa có C/O do cơ quan cấp, vừa cho phép tự chứng nhận bởi nhà xuất khẩu đủ điều kiện.
4. Văn bản quy tắc xuất xứ còn hiệu lực (tháng 7/2026)
Các thông tư quy tắc xuất xứ của những FTA chính và mới, đã đối chiếu còn hiệu lực tại tháng 7/2026:
ATIGA (Form D): Thông tư 22/2016/TT-BCT, sửa đổi bởi các Thông tư 19/2020, 10/2022 và 03/2023 — xem C/O Form D.
ACFTA (Form E): Thông tư 12/2019/TT-BCT — xem C/O Form E.
RCEP (Form RCEP): Thông tư 05/2022/TT-BCT, sửa đổi bởi Thông tư 32/2022 (áp dụng PSR theo HS 2022 từ 1/1/2023).
CPTPP: Thông tư 03/2019/TT-BCT, sửa đổi bởi Thông tư 06/2020; tự chứng nhận cho nhà nhập khẩu Việt Nam theo Thông tư 62/2019/TT-BTC.
EVFTA (REX): Thông tư 11/2020/TT-BCT.
UKVFTA (EORI): Thông tư 02/2021/TT-BCT.
VIFTA (Form VIFTA): Thông tư 11/2024/TT-BCT (Hiệp định có hiệu lực từ 17/11/2024).
VN–UAE CEPA (C/O UAE-VN): Thông tư 24/2026/TT-BCT (hiệu lực 5/5/2026; hải quan chấp nhận C/O cho tờ khai nhập khẩu từ 3/2/2026).
Thủ tục hải quan xác định/kiểm tra xuất xứ (chung): Thông tư 33/2023/TT-BTC — xem Lệch mã HS giữa C/O và tờ khai (Điều 16).
Với các FTA còn lại (AKFTA, VKFTA, AJCEP, VJEPA, AANZFTA, AIFTA, AHKFTA, VCFTA, VN–EAEU, VN–Cuba), mẫu C/O và cơ chế như bảng trên; số hiệu thông tư quy tắc xuất xứ hiện hành nên tra trực tiếp tại moit.gov.vn vì nhiều thông tư đã và đang được cập nhật theo phiên bản HS 2022.
Lưu ý pháp lý 2026: Quy tắc xuất xứ nhiều FTA đang chuyển sang danh mục HS 2022, và biểu thuế ưu đãi đặc biệt theo các nghị định giai đoạn 2022–2027 (riêng VIFTA theo Nghị định 131/2024, CEPA theo văn bản 2026). Trước khi áp dụng cho lô hàng cụ thể, hãy đối chiếu bản mới nhất tại moit.gov.vn, trungtamwto.vn và cổng thông tin của cơ quan hải quan.
5. Tra cứu & xác minh nhanh
C/O do cơ quan cấp: đối chiếu mẫu chữ ký và con dấu của cơ quan cấp; e-Form D được trao đổi qua ASEAN Single Window.
Tự chứng nhận: tra mã REX (EU) trên cơ sở dữ liệu REX; đối chiếu mã EORI (Anh) trên chứng từ.
Mã HS & chứng từ: dùng công cụ Tra cứu mã HS và Rà soát chứng từ bằng AI của Avenir để đối chiếu mã HS, mẫu C/O và tiêu chí xuất xứ trước khi hàng về.
KHÔNG CHẮC LÔ HÀNG CỦA BẠN NÊN DÙNG MẪU C/O NÀO?
Với hàng đến từ nước nằm trong nhiều FTA, chọn đúng form (và đúng cơ chế) quyết định bạn được 0% hay chịu thuế MFN. Tải chứng từ lên Công cụ Rà soát chứng từ bằng AI của Avenir để kiểm tra mẫu C/O, mã HS và tiêu chí xuất xứ trong vài giây.
👉 Trải nghiệm công cụ AI Rà soát chứng từ miễn phí
Hoặc liên hệ đội ngũ Avenir Logistics để được tư vấn khai báo hải quan và thẩm định chứng từ cho từng thị trường.
Câu hỏi thường gặp
Việt Nam có bao nhiêu mẫu C/O? Mỗi FTA có một mẫu C/O riêng. Với hơn 15 FTA đang thực thi, các mẫu phổ biến gồm Form D, E, AK, VK, AJ, VJ, AANZ, AI, AHK, RCEP, VC, EAV, C/O CPTPP, chứng từ tự chứng nhận REX/EORI, Form VIFTA, C/O UAE-VN…
Hàng Trung Quốc dùng mẫu C/O nào? Thường là Form E (ACFTA), hoặc Form RCEP. Nên so mức ưu đãi và quy tắc xuất xứ của hai hiệp định để chọn form có lợi hơn.
Hàng từ EU có "form" C/O không? Không phải form giấy do cơ quan cấp. Hàng EU dùng chứng từ tự chứng nhận theo hệ thống REX, khai ngay trên hóa đơn.
FTA nào cho phép tự chứng nhận xuất xứ? EVFTA (REX), UKVFTA (EORI), CPTPP (nhà nhập khẩu VN từ 14/1/2024), và một phần RCEP, VIFTA, CEPA (nhà xuất khẩu đủ điều kiện).
Làm sao biết mẫu C/O đang dùng có đúng bản mới nhất? Đối chiếu tại moit.gov.vn và cổng thông tin hải quan; nhiều mẫu và danh mục PSR đã được cập nhật theo phiên bản HS 2022.
Bài viết mang tính tổng hợp nghiệp vụ, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng vụ việc cụ thể. Danh mục FTA, mẫu C/O và văn bản quy tắc xuất xứ được cập nhật đến tháng 7/2026; nhiều quy tắc đang chuyển sang HS 2022, vui lòng đối chiếu bản hiện hành tại moit.gov.vn, trungtamwto.vn và cổng thông tin của cơ quan hải quan trước khi áp dụng. Xem thêm: Chứng nhận xuất xứ (C/O) hàng nhập khẩu hưởng ưu đãi thuế, C/O Form E, C/O Form D và Tự chứng nhận xuất xứ EVFTA/UKVFTA.