Đăng ký tài khoản ePort Gemalink

Điều đầu tiên cần biết về Gemalink là nó không dùng ePort. Gemalink thuộc Gemadept, và kênh trực tuyến của Gemadept là SmartPort — một nền tảng khác, tài khoản khác, cách làm khác với hệ ePort của Tân Cảng Sài Gòn. Nếu bạn đang tìm một địa chỉ dạng "eport Gemalink" thì nhiều khả năng đang tìm thứ không tồn tại; hãy vào SmartPort.

Tài khoản SmartPort cấp cho pháp nhân. Hồ sơ đăng ký gồm mẫu đăng ký sử dụng hệ thống SmartPort, ký và đóng dấu, kèm bản sao giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, nộp cho cảng Gemalink. Biểu mẫu tải ở mục hỗ trợ trên trang của cảng, cùng chỗ với bảng giá dịch vụ, sơ đồ bến và các quy trình.

SmartPort là nền tảng chung của Gemadept chứ không riêng Gemalink, nhưng đừng suy ra rằng một tài khoản mở ở bến này tự động dùng được ở bến kia: mỗi bến bật tập dịch vụ của riêng mình và hồ sơ đăng ký nộp cho từng bến. Nếu bạn làm hàng ở nhiều cảng trong hệ thống Gemadept, hãy hỏi rõ phạm vi tài khoản lúc đăng ký.

Một lưu ý về hồ sơ pháp nhân: đợt sắp xếp lại đơn vị hành chính vừa qua đã đổi địa chỉ hành chính của khu vực Cái Mép — Thị Vải cũng như của nhiều doanh nghiệp. Tên và địa chỉ trên hồ sơ tài khoản là thứ đi thẳng vào hóa đơn, nên cập nhật trước khi phát sinh giao dịch. Nhà xe và đại lý làm dịch vụ đăng ký tài khoản của riêng họ, và bên nào đứng tên lệnh thì bên đó nhận hóa đơn.

Tra container & trạng thái bãi

Tra cứu trên SmartPort làm theo số container, và hệ thống có bộ chọn cảng vì nó phục vụ nhiều bến của Gemadept — chọn sai bến thì kết quả trống dù container có thật. Ngoài tra container còn có tra phiếu giao nhận điện tử đã phát hành cho các lệnh của bạn.

Thứ bạn thấy là bản ghi của bãi: container có trong bãi không, tác nghiệp nào đã thực hiện, và các lệnh cùng phiếu gắn với nó. Thứ bạn không thấy vẫn là ba thứ quen thuộc: hãng tàu đã phát lệnh giao hàng chưa, tờ khai đã thông quan chưa, và free time còn bao lâu. Ba thứ đó ở ba nơi khác.

Riêng ở Gemalink có một điểm dễ hiểu nhầm mà các cảng nội địa không có. Gemalink là bến nước sâu đón tàu mẹ, và một phần đáng kể sản lượng là hàng trung chuyển và hàng quá cảnh. Một container "đang ở Gemalink" hoàn toàn có thể chưa từng bước vào chế độ hải quan nhập khẩu của Việt Nam — nó chỉ đổi tàu. Bản ghi bãi không phải bản ghi nhập khẩu, và tra thấy container không có nghĩa là có gì để bạn khai.

Thanh toán và lấy EIR

SmartPort tổ chức công việc theo lệnh, và bạn phải chọn đúng loại lệnh ngay từ đầu. Các loại lệnh gồm lệnh giao container hàng, lệnh giao container rỗng, lệnh hạ container hàng, lệnh hạ container rỗng, lệnh đóng hàng, lệnh rút hàng và lệnh dịch vụ.

Đây là khác biệt lớn nhất về thao tác so với hệ ePort, nơi bạn chọn khu vực rồi mới chọn dịch vụ. Ở SmartPort, loại lệnh chính là điểm bắt đầu, và cùng một động tác vật lý — kéo một container ra khỏi cảng — lại là lệnh khác nhau tùy hàng hay rỗng. Chọn nhầm loại lệnh thì bạn tạo ra một chứng từ hợp lệ cho một việc bạn không định làm, và nó chỉ lộ ra ở cổng.

Mỗi lệnh đi kèm bước thanh toán trực tuyến ngay trong hệ thống, và phiếu giao nhận điện tử phát hành theo lệnh, tra và tải về cũng trong SmartPort. Điều kiện tiên quyết vẫn không đổi: với hàng nhập, lệnh giao hàng của hãng tàu phải sang hệ thống cảng trước; với hàng xuất, booking phải hợp lệ. Cảng không tự tạo quyền nhận hàng cho bạn.

Tên pháp nhân trên tài khoản phải trùng bên đứng tên trên chứng từ, vì hóa đơn phát hành theo hồ sơ tài khoản chứ không theo tên bạn gõ vào lệnh. Ngoài phí dịch vụ của cảng còn có thể có khoản phí hạ tầng cảng biển do chính quyền địa phương thu — khoản này không phải phí của cảng, không phải địa bàn nào cũng áp dụng, và do nghị quyết của hội đồng nhân dân quyết định nên phải kiểm tra quy định đang có hiệu lực cho khu vực Cái Mép.

Giờ cắt máng & lưu ý vận hành

Gemalink nằm trong cụm Cái Mép — Thị Vải và là bến nước sâu đón được lớp tàu lớn nhất đang chạy thương mại. Hệ quả vận hành: phần lớn chuyến ở đây là chuyến tàu mẹ trên các tuyến xa chạy vòng theo tuần. Lỡ closing thường không có nghĩa là chờ tới hôm sau, mà là chờ tới chuyến kế tiếp của tuyến đó.

Nguồn hàng của Gemalink chủ yếu nằm ở Thành phố Hồ Chí Minh và vùng công nghiệp Đông Nam Bộ, cách cảng một chặng khá dài. Bạn có hai lựa chọn với nhịp hoàn toàn khác nhau: chạy bộ trực tiếp, hoặc dùng sà lan từ khu vực thành phố xuống Cái Mép. Mốc bạn thực sự phải bám không phải mốc của cảng mà là mốc nội bộ của chặng bạn chọn, và với sà lan thì nó sớm hơn nhiều — cộng thêm thời gian nằm chờ ở đầu bến.

Cụm Cái Mép có nhiều bến liền kề của các nhà khai thác khác nhau nằm sát nhau trên cùng dòng sông. Đây là lý do khiến việc khai đúng mã địa điểm lưu kho của chính Gemalink quan trọng hơn hẳn so với một cảng đứng riêng: khai nhầm sang bến hàng xóm là lỗi rất dễ mắc, tờ khai sẽ không bao giờ khớp với bãi, và triệu chứng lại giống hệt một sự cố hệ thống. Danh mục mã do cơ quan hải quan công bố và đã thay đổi qua các đợt sắp xếp — tra lại theo danh mục hiện hành.

Kiểm hóa, kiểm dịch và hun trùng ở Cái Mép chạy theo quy trình riêng của bến và cần đăng ký trước; cảng có công bố các quy trình này ở mục hỗ trợ. Đừng giả định làm giống thói quen ở cảng nội đô.

Cuối cùng, hàng trung chuyển và hàng quá cảnh đi theo luồng khác hẳn hàng nhập khẩu thông thường, cả về chứng từ lẫn về việc ai được động vào container. Xác định lô của bạn thuộc luồng nào trước khi lên kế hoạch, vì đây là thứ định hình mọi bước còn lại.

Vướng mắc thường gặp

"Không vào được ePort Gemalink" — vì Gemalink không dùng ePort. Kênh trực tuyến là SmartPort của Gemadept. Đường dẫn cũ kiểu eport kèm tên cảng có thể không còn phân giải được; đây là nguyên nhân số một khiến người ta tưởng hệ thống hỏng.

"Lệnh làm xong mà cổng không cho vào" — kiểm loại lệnh trước tiên. Hàng và rỗng là hai loại lệnh khác nhau cho cùng một động tác kéo container; lệnh sai loại vẫn hợp lệ trên giấy và chỉ vỡ ra ở cổng.

"Tờ khai thông quan rồi mà cảng vẫn không cho lấy" — gần như luôn là mã địa điểm lưu kho khai sang bến khác trong cụm Cái Mép. Đối chiếu mã trên tờ khai với danh mục hiện hành của cơ quan hải quan cho đúng bến Gemalink.

"Tra thấy container nhưng không làm được gì" — nhiều khả năng đó là hàng trung chuyển hoặc quá cảnh, không thuộc chế độ nhập khẩu. Hỏi hãng tàu xem lô đi theo luồng nào.

"Sà lan trễ nên lỡ closing" — không phải sự cố cảng mà là sai số kế hoạch. Với hàng đi tàu mẹ ở Cái Mép, chặng nối từ khu vực thành phố phải được đặt mốc sớm hơn nhiều so với thói quen giao hàng ở cảng nội đô, và hậu quả của việc lỡ là chờ một vòng tuyến chứ không phải chờ một ngày. Quy tắc chung vẫn thế: hãng tàu giữ quyền phát lệnh, hải quan giữ tờ khai, SmartPort chỉ là nơi hai thứ đó gặp nhau ở bãi — xác định nơi nào đang chặn trước khi gọi.