Năm 2026 đánh dấu một cuộc "cách mạng" về khung pháp lý hóa chất tại Việt Nam khi Nghị định 113/2017 chính thức bị thay thế bởi bộ ba Nghị định mới (24, 25, 26/2026/NĐ-CP).
Một trong những thay đổi mang tính bước ngoặt, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng ngàn doanh nghiệp xuất nhập khẩu mỗi ngày, chính là quy tắc xác định nghĩa vụ Khai báo hóa chất nhập khẩu. Khung pháp lý cũ bắt buộc doanh nghiệp phải mỏi mắt tra cứu danh mục hàng ngàn chất; khung mới đơn giản hóa bằng tiêu chí: Mã HS.
Bài viết này của Avenir Logistics sẽ giúp bạn trả lời nhanh câu hỏi: Lô hàng hóa chất sắp cập cảng của tôi có phải khai báo trên Cổng thông tin một cửa quốc gia không?
1. Nguyên tắc cốt lõi 2026: Khai báo theo Chương 28 và Chương 29
Theo Khoản 1 Điều 6 Nghị định 26/2026/NĐ-CP, tổ chức/cá nhân chỉ phải thực hiện khai báo hóa chất nhập khẩu trước khi thông quan đối với:
Hóa chất thuộc Chương 28 (Hóa chất vô cơ, các hợp chất vô cơ hoặc hữu cơ của kim loại quý, của kim loại đất hiếm...) của Danh mục hàng hóa XNK Việt Nam.
Hóa chất thuộc Chương 29 (Hóa chất hữu cơ) của Danh mục hàng hóa XNK Việt Nam.
Điểm mấu chốt: Yếu tố quyết định nghĩa vụ khai báo giờ đây là Mã HS cuối cùng của sản phẩm, chứ không phải việc sản phẩm đó "có chứa" hóa chất nguy hiểm hay không như luật cũ.
2. 3 Trường hợp phổ biến ĐƯỢC MIỄN TRỪ khai báo hóa chất
Căn cứ theo Khoản 7 Điều 6 Nghị định 26/2026/NĐ-CP, hải quan sẽ không yêu cầu bạn xuất trình chứng từ khai báo hóa chất (qua Cổng một cửa) nếu lô hàng rơi vào các trường hợp sau:
Trường hợp 1: Hàng hóa ngoài Chương 28, 29 (dù có chứa hóa chất)
Đây là "kim bài miễn tử" phổ biến nhất (theo điểm đ, khoản 7). Bất kỳ hỗn hợp chất nào không thuộc Chương 28, 29 thì được miễn khai báo, ngay cả khi trong thành phần của nó có chứa hóa chất thuộc Chương 28, 29.
Ví dụ: Các chế phẩm bôi trơn (Chương 34), sơn (Chương 32), chất tẩy rửa (Chương 34), hạt nhựa (Chương 39).
Case Study thực tế: Lô hàng mỡ bôi trơn (HS 3403) có chứa Lithium hydroxide monohydrate (Một chất thuộc Chương 28). Do bản chất sản phẩm cuối là mỡ bôi trơn thuộc Chương 34, doanh nghiệp được miễn hoàn toàn thủ tục khai báo hóa chất.
Trường hợp 2: Lô hàng có khối lượng nhỏ (Dưới 10kg)
Theo điểm (c) khoản 7, nếu bạn nhập khẩu dưới 10 kg hóa chất (dù hóa chất đó thuộc Chương 28 hay 29), bạn vẫn được miễn khai báo. Điều này rất thuận lợi cho các doanh nghiệp nhập hàng mẫu, hàng phi mậu dịch qua đường chuyển phát nhanh quốc tế.
Trường hợp 3: Đã xin các loại Giấy phép cấp cao hơn
Nếu hóa chất đó thuộc Danh mục cần kiểm soát đặc biệt hoặc hóa chất cấm, và doanh nghiệp đã được Bộ Công Thương cấp Giấy phép nhập khẩu, thì khi hàng về không cần phải làm thủ tục khai báo hóa chất thông thường nữa (theo điểm a, b khoản 7).
3. Miễn khai báo KHÔNG đồng nghĩa với "Miễn mọi nghĩa vụ"
Nhiều doanh nghiệp thở phào khi thấy hàng của mình ngoài Chương 28, 29 nên không cần khai báo. Tuy nhiên, Luật Hóa chất 2025 và NĐ 26/2026 vẫn ràng buộc một số nghĩa vụ sau mà bạn bắt buộc phải tuân thủ để tránh bị phạt:
Quy định mới toanh tại Điều 29 - NĐ 26/2026: Nếu sản phẩm của bạn (dù là hàng gia dụng, thiết bị y tế hay pin) có chứa hóa chất nguy hiểm, bạn phải công bố thông tin về thành phần, hàm lượng lên Cơ sở dữ liệu chuyên ngành hóa chất trước khi đưa ra thị trường.
Bắt buộc có SDS Tiếng Việt: Bất kỳ hóa chất/chế phẩm nào được phân loại là nguy hiểm theo GHS khi lưu thông tại Việt Nam đều phải có Phiếu an toàn hóa chất (SDS) dịch ra tiếng Việt.
Nhãn phụ hóa chất: Tuân thủ quy định dán nhãn theo GHS (hình đồ cảnh báo nguy hiểm) và nhãn phụ tiếng Việt trước khi thông quan hoặc phân phối.
Lời khuyên từ chuyên gia Avenir
Như bạn thấy, luật mới 2026 đã đơn giản hóa thủ tục đi rất nhiều. Tuy nhiên, rủi ro lại dịch chuyển sang một bước khác: Làm sao để xác định đúng Mã HS để biết hàng có thuộc Chương 28, 29 hay không? Nếu bạn tự áp sai mã HS để "né" khai báo, hệ quả khi hải quan kiểm hóa phát hiện sẽ là các biên bản xử phạt hành chính rất nặng.
GIẢI QUYẾT BÀI TOÁN ÁP MÃ HS BẰNG AI ĐỌC SDS
Như bạn thấy, luật mới 2026 đã đơn giản hóa thủ tục rất nhiều, nhưng rủi ro lại dồn vào một bước: áp đúng Mã HS. Chính mã HS cuối cùng (có thuộc Chương 28, 29 hay không) mới quyết định lô hàng của bạn phải khai báo hay được miễn. Nếu tự áp sai mã để "né" khai báo, khi hải quan kiểm hóa phát hiện, mức phạt hành chính sẽ rất nặng.
Để áp đúng mã HS, bạn buộc phải đọc hiểu Bảng thành phần (Mục 3) trong file SDS. Thay vì dò dẫm dịch từng thuật ngữ hóa học, hãy dùng Công cụ AI Đọc SDS miễn phí của Avenir Logistics. Chỉ cần tải file SDS (PDF, ảnh hoặc Excel) lên, AI của chúng tôi sẽ:
Bóc tách thành phần hóa học, số CAS và hàm lượng % (Mục 3) chỉ trong vài giây.
Phân loại nguy hiểm theo GHS và trích xuất thông tin vận chuyển (UN number, nhóm IMDG, điểm chớp cháy).
Gợi ý Mã HS cấp sản phẩm (kèm diễn giải) để bạn đối chiếu với mã nhà cung cấp khai — phát hiện sớm khi mã có dấu hiệu chưa phù hợp.
Cho biết mã HS sản phẩm có rơi vào Chương 28/29 hay không, tức có thuộc diện phải khai báo hóa chất theo Nghị định 26/2026/NĐ-CP, để bạn chủ động chuẩn bị.
Lưu ý: Kết quả mã HS và phân loại là thông tin tham khảo, không thay thế quyết định phân loại của cơ quan hải quan. Riêng ngưỡng miễn trừ dưới 10kg, công cụ không đọc được khối lượng từ SDS nên bạn cần tự đối chiếu theo hóa đơn nhập khẩu.
👉 [Dùng Công cụ AI Đọc SDS tại đây]
Và khi cần rà soát toàn bộ bộ chứng từ thông quan (Invoice, Packing List, Bill of Lading…), Công cụ AI Kiểm tra chứng từ của Avenir sẽ tự đọc, đối chiếu chéo dữ liệu và xuất file Excel chuẩn ECUS5/VNACCS.
Liên hệ ngay Avenir Logistics nếu bạn cần một Đại lý hải quan am hiểu sâu sắc Luật hóa chất 2026 để làm thủ tục trọn gói, an toàn cho lô hàng của bạn!